انواع شناور منبع آب را می‌شود از سه زاویه دسته‌بندی کرد: نحوهٔ عملکرد (مکانیکی یا برقی)، جنس بدنه (پلاستیکی، نیمه‌برنجی یا تمام‌برنجی) و محل مصرف (کولر آبی، مخزن ساختمان یا منبع انبساط). بسیاری از منابع فقط به تقسیم‌بندی مکانیکی و برقی بسنده می‌کنند، ولی وقتی می‌خواهید شناور بخرید، جنس بدنه و توپی تعیین می‌کند قطعه چند سال کار کند. در این مقاله هر سه دسته‌بندی را کنار هم مرور می‌کنیم، مزایا و معایب هر نوع را می‌گوییم و در پایان راهنمای انتخاب سایز و جنس می‌دهیم.
فهرست مطالب
- شناور منبع آب چیست؟
- انواع شناور منبع آب بر اساس نحوه عملکرد (مکانیکی، برقی و سیمی)
- انواع شناور منبع آب بر اساس جنس (پلاستیکی، نیمه‌برنجی، تمام‌برنجی، توپی)
- انواع شناور بر اساس کاربرد (کولر آبی، مخزن ساختمان، منبع انبساط)
- جدول مقایسه انواع شناور
- چگونه شناور مناسب را انتخاب کنیم؟
- سوالات متداول
شناور منبع آب چیست؟
شناور منبع آب (که به آن فلوتر، شیر شناور یا قطع‌کن هم می‌گویند) قطعه‌ای است که سطح آب مخزن را بدون دخالت انسان کنترل می‌کند. وقتی آب مصرف می‌شود و سطح پایین می‌آید، مسیر ورود آب باز می‌شود. وقتی مخزن پر می‌شود، مسیر بسته می‌شود تا آب سرریز نکند. برای آشنایی بیشتر با طرز کار این قطعه، شیر فلوتر چیست را بخوانید.
انواع شناور منبع آب بر اساس نحوه عملکرد
شناور مکانیکی (توپی)
شناور مکانیکی سه بخش اصلی دارد: بدنهٔ شیر، اهرم (میله) و توپی. با بالا و پایین رفتن توپی، اهرم شیر را باز یا بسته می‌کند و برای کار کردن نیازی به برق ندارد. به همین دلیل نصب ساده‌ای دارد، ارزان‌تر است و برای مخازن خانگی، کولر آبی و بیشتر مصارف ساختمانی رایج‌ترین انتخاب است. ضعفش این است که دقتش به اهرم و تنظیم آن بستگی دارد و اگر قطعات فرسوده شوند، آب‌بندی کامل نمی‌شود. مقایسهٔ کامل آن با نوع برقی در تفاوت شیر فلوتر مکانیکی و برقی آمده است.
شناور برقی و سیمی (نخی)
شناور برقی به‌جای اهرم و شیر، سوئیچ یا سنسور دارد. با تغییر سطح آب، سیگنالی می‌فرستد که پمپ یا شیر برقی را روشن و خاموش می‌کند. در برخی منابع به شناورهایی که با نخ یا سیم به سیستم وصل می‌شوند، شناور نخی یا سیمی هم می‌گویند. این نوع برای مخازن بزرگ، سیستم‌های پمپاژ و جاهایی که کنترل دقیق‌تر لازم است مناسب‌تر است. در مقابل، به برق وابسته است و هزینه و نگهداری بیشتری دارد. انواع دیگری مثل شناور دیافراگمی و مغناطیسی هم در منابع فنی آمده‌اند، ولی در مخازن آب ساختمانی کمتر دیده می‌شوند.
انواع شناور منبع آب بر اساس جنس
در بازار ایران، شناورهای مکانیکی را معمولاً از نظر جنس بدنه به سه گروه تقسیم می‌کنند. این تقسیم‌بندی مهم‌ترین عامل در عمر قطعه است، چون بدنه و رزوه زیر فشار دائم آب و تغییر دما کار می‌کنند.
شناور پلاستیکی
شناور پلاستیکی ارزان و سبک است و زنگ نمی‌زند، برای همین در مصارف سبک و کم‌فشار انتخاب رایجی است. عیب اصلی‌اش این است که بدنه و رزوه با گذشت زمان، فشار آب و گرما ممکن است ترک بخورند یا آسیب ببینند. در مخازنی که فشار آب بالاست یا قطعه باید سال‌ها بدون تعویض کار کند، معمولاً انتخاب مطمئنی نیست.
شناور نیمه‌برنجی
در شناور نیمه‌برنجی بخشی از قطعه برنجی و بخشی پلاستیکی (یا از فلز دیگر) است. هدف این ترکیب رسیدن به تعادل بین قیمت و دوام است. ترکیب دقیق قطعات از سازنده‌ای به سازندهٔ دیگر فرق می‌کند، پس هنگام خرید بپرسید کدام بخش‌ها برنجی است. معمولاً بخش پلاستیکی همچنان همان محدودیت‌های شناور پلاستیکی را دارد.
شناور (فلوتر) تمام برنجی
در شناور تمام برنجی (که در بازار گاهی شناور فلزی هم می‌گویند) بدنه کاملاً از برنج ساخته می‌شود. برنج در برابر زنگ‌زدگی، رسوب و نوسان دما مقاوم است و رزوهٔ محکم‌تری دارد، برای همین برای مخازن آب ساختمان و مصرف بلندمدت انتخاب مطمئن‌تری است. معایب آن قیمت و وزن بیشتر نسبت به پلاستیک است. شیر فلوتر برنجی امید در ۶ سایز از ۱/۲ تا ۲ اینچ تولید می‌شود و برای دیدن مدل‌ها می‌توانید خرید شیر فلوتر را ببینید.
توپی (گوی) پلاستیکی یا برنجی؟
توپی هم مثل بدنه جنس‌های مختلف دارد. توپی پلاستیکی سبک و ارزان است، ولی با گذشت زمان ممکن است آب بخورد و سوراخ شود و دیگر روی آب شناور نماند. توپی برنجی در برابر فرسودگی مقاوم‌تر است، اما سنگین‌تر و گران‌تر است و اگر ضربه ببیند یا درز آن آسیب ببیند، آن هم ممکن است آب بخورد؛ همچنین ممکن است به علت سنگینی بیش از حد به زیر آب برود و شما دچار سرریز آب شوید. توپی معمولاً جداگانه عوض می‌شود، پس خراب شدنش به معنی تعویض کل شیر نیست.
انواع شناور بر اساس کاربرد
شناور کولر آبی
شناور کولر آبی کوچک‌تر است و آب تشتک کولر را تأمین می‌کند. بیشتر کولرها از شناور مکانیکی استفاده می‌کنند. برای آشنایی با ساختار آن شناور کولر چیست و برای تشخیص خرابی علت خرابی شناور کولر را در بخش مقالات بخوانید. اگر قصد تعویض دارید، شناور کولر تمام برنجی گزینه‌ای ماندگار است.
شناور مخزن آب ساختمان و تانکر
در مخازن ذخیره و تانکرهای آب، سایز شناور بزرگ‌تر است و باید فشار آب شبکه را تحمل کند. مراحل نصب آن را در آموزش نصب شناور منبع آب آورده‌ایم. اگر آب از مخزن سرریز می‌کند، علت سرریز شدن منبع آب را بررسی کنید.
شناور منبع انبساط موتورخانه و مصارف صنعتی
در موتورخانه، شناور سطح آب منبع انبساط را کنترل می‌کند و در کارخانه‌ها هم برای کنترل سطح مایعات به کار می‌رود. برای آب تمیز و مصارف تأسیساتی، مدل برنجی انتخاب رایجی است. اگر سیال اسیدی یا خورنده است، باید شناور مخصوص همان سیال را انتخاب کنید.
جدول مقایسه انواع شناور
|
نوع |
ساختار | مزیت اصلی | عیب اصلی |
مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
|
مکانیکی پلاستیکی |
بدنه و رزوه پلاستیکی | قیمت کم و سبکی | ترک خوردن با فشار و گرما، عمر کمتر |
مصارف سبک و کم‌فشار |
|
مکانیکی نیمه‌برنجی |
ترکیب برنج و پلاستیک | تعادل قیمت و دوام | بخش پلاستیکی همچنان محدودیت دارد |
مصرف متوسط |
|
مکانیکی تمام‌برنجی |
بدنهٔ کاملاً برنجی | دوام و مقاومت در برابر زنگ‌زدگی و رسوب | قیمت و وزن بیشتر |
مخازن ساختمان، مصرف بلندمدت، فشار بالا |
|
برقی و سیمی |
سنسور یا سوئیچ | کنترل دقیق‌تر | وابستگی به برق، هزینه و نگهداری بیشتر |
مخازن بزرگ و سیستم پمپاژ |
چگونه شناور مناسب را انتخاب کنیم؟
سایز را با لولهٔ ورودی یکی کنید
سایز شیر شناور باید با سایز لولهٔ ورودی مخزن یکی باشد، مثلاً ۱/۲، ۳/۴ یا ۱ اینچ. اگر سایزها فرق کند، به مبدل نیاز پیدا می‌کنید که یک نقطهٔ نشتی تازه می‌سازد.
جنس را با مصرف تطبیق بدهید
برای مخزن خانگی با مصرف سبک، شناور پلاستیکی ممکن است کافی باشد. برای مخازن ساختمان، فشار بالا و مصرف بلندمدت، شناور تمام‌برنجی انتخاب مطمئن‌تری است. اگر فشار آب بالاست، شناوری با اهرم محکم‌تر و توپی بزرگ‌تر بگیرید تا بتواند جریان را کامل ببندد.
فیتینگ مناسب را فراموش نکنید
برای اتصال شناور به مخزن به فیتینگ نیاز دارید. بهتر است فیتینگ و شیر شناور هر دو برنجی باشند تا اتصال محکم بماند و نشتی ایجاد نشود. برای دیدن سایزها و مدل‌ها خرید فیتینگ مخزن برنجی را ببینید. برای انتخاب بین فیتینگ برنجی و پلاستیکی و برای مراحل نصب آموزش نصب فیتینگ روی مخزن آب در قسمت مقالات سایت کمک می‌کند.
سوالات متداول
شناور مکانیکی بهتر است یا برقی؟
بستگی به مصرف دارد. شناور مکانیکی ساده، ارزان و مستقل از برق است و برای مخازن خانگی و کولر مناسب‌تر است. شناور برقی دقت بالاتری دارد و برای مخازن بزرگ و سیستم‌های پمپاژ انتخاب بهتری است.
فرق شناور تمام‌برنجی و نیمه‌برنجی چیست؟
در تمام‌برنجی کل بدنه از برنج است. در نیمه‌برنجی فقط بخشی از قطعه برنجی است و بقیه معمولاً پلاستیکی است. تمام‌برنجی مقاوم‌تر و گران‌تر است.
آیا شناور پلاستیکی برای مخزن آب خانگی کافی است؟
در مصرف سبک و فشار کم می‌تواند کافی باشد، اما بدنه و رزوه‌اش با گذشت زمان ممکن است ترک بخورد. اگر نمی‌خواهید مرتب تعویضش کنید، جنس برنجی انتخاب مطمئن‌تری است.
شناور، فلوتر و شیر شناور با هم فرق دارند؟
در بازار این سه نام معمولاً برای یک قطعه به کار می‌روند: شیری که با بالا و پایین رفتن توپی، ورود آب به مخزن را باز و بسته می‌کند. گاهی به خود توپی «شناور» و به کل مجموعه «شیر فلوتر» می‌گویند.
از کجا بفهمم شناور باید عوض شود؟
اگر آب از مخزن سرریز می‌کند، مخزن پر نمی‌شود یا توپی سوراخ شده، شناور مشکل دارد. اول اهرم را تنظیم کنید و اگر مشکل ادامه داشت، توپی یا کل شیر را عوض کنید.
جمع‌بندی
انتخاب شناور منبع آب به سه چیز بستگی دارد: نحوهٔ عملکرد (مکانیکی یا برقی)، جنس بدنه (پلاستیکی، نیمه‌برنجی یا تمام‌برنجی) و محل مصرف. برای بیشتر مخازن ساختمان و کولرهای آبی، شناور مکانیکی تمام‌برنجی انتخاب ماندگارتری است. فراموش نکنید که فیتینگ هم باید هم‌جنس و هم‌سایز باشد تا اتصال بدون نشتی بماند. برای دیدن مدل‌ها و سایزها، شیر فلوتر برنجی امید و فیتینگ برنجی را ببینید و اگر در انتخاب سایز مطمئن نیستید، با کارشناسان ما تماس بگیرید.
