آموزش نصب فیتینگ روی مخزن آب: مرحله‌به‌مرحله و بدون نشتی + ویدئو
نصب فیتینگ روی مخزن پلی‌اتیلنی کار دشواری نیست، اما یک ویژگی دارد: سوراخ‌کاری برگشت‌پذیر نیست. گردبر نامناسب، مهره‌ی بیش از حد سفت یا واشری که جابه‌جا شده باشد، همان نشتی‌ای می‌شود که بعدها با ترمیم دشوار یا تعویض مخزن جبران می‌شود. در این راهنما روش نصب فیتینگ مهره‌ای برنجی را به‌ترتیب و با نکته‌های عملی می‌خوانید، از انتخاب محل تا آزمون نشتی.
خلاصه‌ی نصب در ۷ قدم:
۱) محل نصب را مشخص کنید ۲) با گردبر هم‌قطر روپیچ سوراخ کنید ۳) لبه‌ها را صاف و براده‌ها را خارج کنید ۴) فیتینگ و واشرها را جا بزنید ۵) مهره را به‌اندازه محکم کنید ۶) لوله یا شناور را با آب‌بندی رزوه متصل کنید ۷) مخزن را به‌تدریج پر کنید و نشتی را بیازمایید.
ویدئوی آموزش نصب فیتینگ
خلاصه‌ی ۷ قدم نصب فیتینگ روی مخزن آب را در این ویدئو مشاهده میکنید
ویدئو مراحل را مستقیم نشان می‌دهد؛ ولی نکته‌های اندازه‌گیری و آب‌بندی در ادامه‌ی همین مقاله توضیح داده شده است.
ابزار و قطعات لازم نصب فیتینگ
ابزار
- دریل با دور قابل‌تنظیم
- گردبر هم‌قطر با رزوه‌ی بیرونی فیتینگ (روپیچ)
- کولیس یا متر برای اندازه‌گیری قطر
- سوهان یا کاردک برای لبه‌گیری
- آچار متناسب با مهره ( با دست هم بسته می‌شود )
- نوار تفلون (PTFE) برای رزوه‌ی اتصال لوله یا شناور
- ماژیک و دستمال خشک
قطعات فیتینگ مهره‌ای
فیتینگ مخزن برنجی امید از چهار قطعه تشکیل می‌شود: بدنه‌ی برنجی (دارای فلنج و رزوه)، مهره، واشر لاستیکی که آب‌بندی را انجام می‌دهد و واشر فلزی که فشار مهره را روی سطح بزرگ‌تری از پلاستیک پخش می‌کند. برای آشنایی بیشتر با تعریف و اجزای آن، مقاله‌ی فیتینگ چیست؟ را بخوانید.
توپیچ و روپیچ؛ با کدام سایز گردبر را محل اتصال را سوراخ کنیم؟
هر فیتینگ دو رزوه دارد: رزوه‌ی داخلی (توپیچ) که لوله یا شناور در آن بسته می‌شود و رزوه‌ی بیرونی (روپیچ) که از دیواره‌ی مخزن عبور می‌کند. قطر سوراخ را روپیچ تعیین می‌کند، نه عددی که به‌عنوان سایز فیتینگ می‌خوانید. پیش از خرید گردبر، قطر روپیچ را با کولیس اندازه بگیرید یا از مشخصات محصول بخوانید.
|
سایز (اینچ) |
قطر نامی (میلی‌متر) |
کاربرد رایج |
|
فیتینگ ۱/۲ |
۲۵ |
ورودی مخازن کوچک، سرریز |
|
فیتینگ ۳/۴ |
۳۳ |
ورودی و شناور بیشتر مخازن خانگی |
|
فیتینگ ۱ |
۴۱ |
خروجی اصلی و مکش پمپ |
پیش از خرید، سایز لوله‌های ساختمان را از لوله‌کش بپرسید؛ سایز فیتینگ باید با لوله یا شناور متصل هماهنگ باشد.
۷ مرحله نصب فیتینگ روی مخزن
مرحله ۱: محل نصب را مشخص کنید
پیش از هر کاری دستورالعمل سازنده‌ی مخزن را بررسی کنید؛ برخی مخازن ناحیه‌ی مجاز برای سوراخ‌کاری دارند و نصب خارج از آن ممکن است مخزن را تضعیف یا گارانتی را باطل کند. محل را صاف و دور از برجستگی، درز قالب و ناحیه‌ی تقویت‌شده انتخاب کنید و مطمئن شوید داخل مخزن چیزی مانع نیست. به‌طور معمول ورودی را ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر پایین‌تر از لبه‌ی بالایی و خروجی را حدود ۵ سانتی‌متر بالاتر از کف قرار می‌دهند.
مرحله ۲: علامت‌گذاری و سوراخ‌کاری
مرکز سوراخ را علامت بزنید و گردبر را عمود بر دیواره نگه دارید. قطر سوراخ باید فقط به‌اندازه‌ای باشد که بدنه‌ی فیتینگ بدون زور عبور کند: سوراخ گشاد، لبه را از پوشش واشر محروم می‌کند و سوراخ تنگ می‌تواند به ترک دیواره بینجامد. با دور کم و فشار یکنواخت پیش بروید. اگر قطعه‌ی ضایعاتی پلی‌اتیلن دارید، یک‌بار روی آن تمرین کنید. اگر ابزار یا تجربه ندارید، کار را به نصاب بسپارید.
مرحله ۳: لبه‌گیری و پاک‌سازی براده‌ها
لبه‌ی سوراخ را با سوهان یا کاردک صاف کنید و همه‌ی براده‌های پلی‌اتیلن را از داخل مخزن خارج کنید. براده‌ای که در مخزن بماند، به‌مرور وارد شناور یا پمپ می‌شود و باعث گرفتگی یا نشتی می‌گردد.
مرحله ۴: فیتینگ و واشرها را جا بزنید
در اغلب فیتینگ‌های مهره‌ای برنجی، واشر لاستیکی میان فلنج و دیواره‌ی داخلی قرار می‌گیرد، بدنه از داخل به بیرون عبور می‌کند و از بیرون ابتدا واشر فلزی و سپس مهره بسته می‌شود. اگر سازنده جهت دیگری مشخص کرده است، همان را رعایت کنید. سطح تماس باید تمیز و بدون پلیسه باشد و واشر لاستیکی صاف و بدون پیچ‌خوردگی بنشیند.
مرحله ۵: مهره را به‌اندازه محکم کنید
مهره را ابتدا با دست و سپس با آچار ببندید، تا جایی که واشر لاستیکی کاملاً بنشیند و بدنه نچرخد. بیشتر از آن لازم نیست. سفت‌کردن بیش‌ازحد واشر را له می‌کند و می‌تواند دیواره را تغییر شکل دهد یا ترک بیندازد. اگر امکانش هست، هنگام بستن مهره فلنج را از داخل مخزن با دست نگه دارید تا بدنه نچرخد.
مرحله ۶: لوله یا شیر فلوتر را متصل و رزوه را آب‌بندی کنید
دور رزوه‌ی لوله یا خرید شیر فلوتر چند دور نوار تفلون را در جهت بسته‌شدن رزوه بپیچید و آن را در توپیچ فیتینگ ببندید. نوار تفلون برای رزوه‌ی اتصال است؛ روی واشر لاستیکی و محل تماس فیتینگ با دیواره از چسب یا خمیر آب‌بندی استفاده نکنید، چون آب‌بندی آنجا با واشر انجام می‌شود. هنگام بستن لوله، فیتینگ را با دست یا آچار دوم نگه دارید. پس از اتصال همه‌ی لوله‌ها، یک‌بار دیگر مهره‌ی بیرونی را کنترل کنید؛ ممکن است هنگام کار روی لوله‌ها کمی شل شده باشد.
مرحله ۷: نشتی را بیازمایید
مخزن را به‌تدریج پر کنید (مثلاً یک‌سوم، نیمه و کامل) و در هر مرحله با دستمال کاغذی خشک، دور اتصال را لمس کنید؛ چکه‌ی کوچک هم روی دستمال دیده می‌شود. دست‌کم ۱۵ دقیقه صبر کنید و ۲۴ ساعت بعد دوباره بررسی کنید. اگر نشتی دیدید، فقط مهره را بیشتر سفت نکنید؛ ابتدا سطح آب را پایین‌تر از اتصال بیاورید و علت را پیدا کنید (جدول زیر).
(در نظر داشته باشید اگر این مراحل را به‌درستی انجام ندهید، باعث سرریز شدن آب مخزن می‌شود.)
محل نصب ورودی، خروجی، سرریز و تخلیه
|
اتصال |
محل معمول |
|
ورودی (و شناور) |
۵ تا ۱۰ سانتی‌متر پایین‌تر از لبه‌ی بالایی |
|
خروجی |
حدود ۵ سانتی‌متر بالاتر از کف، تا رسوب وارد شبکه نشود |
|
سرریز |
کمی بالاتر از حداکثر سطح آب و پایین‌تر از ورودی |
|
تخلیه |
نزدیک پایین‌ترین بخش مجاز جداره |
نصب روی کف مخزن توصیه نمی‌شود و ممکن است گارانتی مخزن را باطل کند؛ اگر ضرورت دارد، قبلاً با سازنده مشورت کنید. در بیشتر ساختمان‌های مسکونی، ورودی و شناور ۳/۴ اینچ و خروجی ۱ اینچ است، ولی سایز لوله‌های ساختمان را حتماً چک کنید.
چرا فیتینگ نشتی می‌کند؟ ( جدول راهنما )
|
نشانه |
علت محتمل |
راه‌حل |
|
چکه از دور مهره‌ی بیرونی |
واشر جابه‌جا یا له‌شده، لبه‌ی ناصاف، سوراخ کج |
باز کردن، لبه‌گیری، بررسی واشر، نصب مجدد |
|
نشت از رزوه‌ی داخلی |
آب‌بندی رزوه‌ی لوله یا شناور کافی نیست |
باز کردن و تفلون‌پیچی دوباره |
|
نشت پس از چند روز |
مهره پس از کار روی لوله‌ها شل شده |
کنترل و سفت‌کردن متعادل |
|
ترک اطراف سوراخ |
سفت‌کردن بیش‌ازحد یا سوراخ نزدیک به لبه یا برجستگی |
تعویض محل یا مراجعه به متخصص |
اشتباهات رایج در نصب فیتینگ
- انتخاب گردبر بر اساس سایز اسمی به‌جای قطر روپیچ
- فراموش‌کردن یا وارونه‌گذاشتن واشر لاستیکی
- استفاده از چسب یا خمیر روی محلی که با واشر آب‌بندی می‌شود
- رهاکردن براده‌ها در مخزن
- سفت‌کردن بیش‌ازحد مهره برای رفع نشتی
- نصب روی بخش منحنی یا نزدیک به لبه‌ی مخزن
فیتینگ مهره‌ای یا جوشی؟
روش بالا برای فیتینگ مهره‌ای است. فیتینگ پلی‌اتیلنی جوشی روش دیگری دارد و به تجهیزات جوشکاری، سازگاری جنس و مهارت نیاز دارد؛ مخازن آب آشامیدنی هم باید با مواد و روش مناسب تعمیر شوند. جوشکاری و ترمیم بدنه‌ی مخزن را به متخصص بسپارید و بدنه را با ابزار نامناسب حرارت ندهید.
پرسش‌های متداول
فیتینگ را از داخل مخزن نصب کنیم یا از بیرون؟
در فیتینگ‌های مهره‌ای معمول، بدنه و واشر لاستیکی از داخل جا زده می‌شوند و واشر فلزی و مهره از بیرون بسته می‌شوند. اگر سازنده جهت دیگری مشخص کرده، همان را اجرا کنید. ( ویدئو را ببینید تا متوجه شوید چگونه فیتینگ را نصب کنید )
برای آب‌بندی فیتینگ باید تفلون بزنیم؟
تفلون را فقط روی رزوه‌ی لوله یا شناوری که به فیتینگ بسته می‌شود بزنید؛ برای آب‌بندی دیواره، واشر لاستیکی کافی است.
فیتینگ نشتی می‌کند؛ مهره را بیشتر سفت کنم؟
نه همیشه. نخست علت را پیدا کنید: واشر، لبه‌ی سوراخ، رزوه‌ی داخلی یا مهره‌ی شل. سفت‌کردن بیش‌ازحد ممکن است دیواره یا واشر را خراب کند.
آیا می‌توان فیتینگ را روی مخزن پر از آب نصب کرد؟
بهتر است مخزن خالی باشد تا بتوانید داخل آن را کنترل کنید و براده‌ها را خارج کنید.
بدون گردبر می‌شود فیتینگ نصب کرد؟
توصیه نمی‌شود. سوراخ نامنظم آب‌بندی را از بین می‌برد و ممکن است دیواره را ترک بیندازد. همچنین ممکن است قطر سوراخ ایجاد شده بیشتر از سایز فیتینگ باشد و کار را خراب کند.
جمع‌بندی
نصب درست فیتینگ به سه چیز بستگی دارد: انتخاب محل مجاز، سوراخ هم‌قطر با روپیچ و سفت‌کردن متعادل مهره. بقیه‌ی کار، یعنی تمیز نگه‌داشتن براده‌ها و آب‌بندی رزوه‌ی اتصال، جزئیاتی است که از نشتی‌های بعدی جلوگیری می‌کند. برای خرید فیتینگ برنجی در سایزهای ۱/۲، ۳/۴ و ۱ اینچ بصورت عمده با ضمانت ۳۶ ماهه، به صفحه محصولات > فیتینگ مراجعه نمایید.
